Bir cismin sürtünme ile elektriklenmesi yaklaşık olarak 2700 yıldan beri bilinmektedir. Bilhassa naylon miktarı fazla olan kazaklar giyilirken veya çıkarılırken kıvılcımların oluÅŸması elektrik yükünün hareketine bir örnektir.YaÄŸmurlu havalarda bulutlarla yer arası veya buluttan buluta oluÅŸan ÅŸimÅŸekler de bir diÄŸer örnektir.Uzun yıllara dayanan gözlemler sonunda sürtünme ile elektriklenme de iki tip elektrik yükü olduÄŸu bulunmuÅŸtur.Ä°peÄŸe sürülen bir cam çubuk diÄŸer bir cam çubuÄŸun yanına getirilirse çubuklar birbirini itecektir. DiÄŸer taraftan kürke sürtülmüş bir plastik çubuk ,aynı cam çubuÄŸun yanına getirilirse onu çekecektir.ABD bilim adamlarından Benjamin Franklin(1706-1790), plastik çubukta oluÅŸan elektrik yüküne (-) negatif ve cam çubukta oluÅŸan elektrik yükün (+) pozitif terimlerini getirmiÅŸtir. Ben Franklin’nin yıldırım çubuÄŸu en önemli buluÅŸlardandı.

Günümüzde halen kullanılan bu çubuk, 250 yıl içinde deÄŸiÅŸme gösterdi ve çeÅŸitli ÅŸekillerde kullanıldı.ÖrneÄŸin; Fransa’da 1970′e kadar,tüm binalarda kullanılan yıldırım çubukları radyum (226Ra) ile kaplıydı.Ucunda oluÅŸan iyonizasyon fırtına bulutu olduÄŸunda nötrölüzasyon akımını arttıracaktı.Her ne kadar en azından teoride bu doÄŸru olsa da,çubuklar az miktarda radon ürettiler.Radyumun yarı yaÅŸam süresi 1600 yıl olduÄŸundan ,eski yıldırım çubukları iyi bir sistemdir.

Yıldırım çubuÄŸundan baÅŸka ,20. yüzyılın başında elektrostatiÄŸin ilk endüstri uygulamaları yapılmıştır.1906′da Frederick Cottrell elektrofiltreyi yada Elektrostatic Precipitator‘ı üretti. Yanan cisimlerden çıkan külleri tutarak çevre kirliliÄŸi oluÅŸmasını engellemiÅŸtir.

Elektrofiltreler bu olayın baÅŸlangıcıydı.Daha sonra çeÅŸitli partikülleri birbirinden ayırmak için yöntemler bulundu,örneÄŸin boya fışkırtmak için yada kuru tabakalar (kumaÅŸ yada zımpara kağıdı için)üretmek için bulunan metotlar gibi.Hukukçu ve fizikçi Carlson patent ofisinde çalışıyordu,patent kağıtlarının fotokopilerine ihtiyaç duyuldu.Carlson’ da fotokopi makinesi yapmaya karar verdi.Fotoiletken ve elektrostatiÄŸi kullanarak çalışma prensibini oluÅŸturdu ama kimse çalışacağına inanmıyordu ve haklı çıktılar.Yıllar sonra elektrostatik olarak bilinen bu çalışmalar çok büyük etki yaratan Xerox’ la sonuç verdi.

1930′larda Orta-Batı Amerika’da tahıl ambarlarında patlamalar (haftada bir tahıl ambarı patlıyordu) yaÅŸandı.Hastane operasyon odalarında ve laboratuarlarda patlamaların artmasıda statik elektriÄŸe baÄŸlandı.

Elektrostatik deÅŸarj bu tür patlamaların kaynağıydı.1950 ve 1960′larda yeni bir patlama türü ortaya çıktı.YaÄŸ tankerleri yüksek basınçlı sularla yıkandığında çeÅŸitli kazalara sebebiyet verdi.Patlayıcı buhar-hava karışımı hidrokarbon artığından gelse de,patlamanın sebebi hala bilinmiyordu.Nedeni homojen olmayan alan içinde suyun darbe vuruÅŸları olarak görülüyordu. Statik elektrikteki olay sadece patlamalardan dolayı deÄŸildi.1930′larda tekstil endüstride olduÄŸu gibi basım endüstrisinde de etkisini gösterdi.Kağıtlar birbirine yapışıyordu,fiberler filtreleri tıkıyordu.Statik elektrik araba radyosunun çatırdamasına yada bir ÅŸeye dokunduÄŸunuzda çarpılmanıza neden oluyordu.Bunlar da lastiÄŸe karbon karıştırılarak iletken hale geçmesi olayına önderlik etti.

1940 ve 1950′lerde naylon ve teflon gibi malzemelerin üretilmesiyle,statik elektrik her gün kullanılan bir olgu haline geldi.Ä°nsanlar statik elektriÄŸi giysilerin üzerimize yapışma yada su musluÄŸuna dokunduÄŸumuzda istenmeyen ÅŸoklara maruz kalma nedeni olarak algıladı.Ayrıca televizyon ekranın yada monitörlerin kirlenmesine neden oluyordu.Halkın inanışına göre statik elektrik baÅŸ aÄŸrısına neden oluyordu ve atmosferdeki iyi negatifle kötü pozitif iyonların dengesiydi.

Statik elektrik ufak bir ayrıntı olarak bilinmekte.1960′larda statik elektrik yeni bir sektöre sıçradı:ELEKTRONÄ°K.Bazılarına göre Mosfetler elektronik devrinin baÅŸlangıcıydı. Mosfetlerden önce statik elektrik kendini hissettiriyordu ama bu bilinmiyordu.Elektrostatik (statik elektrik deÄŸil) elektronik dünyasına yerleÅŸtirilen bir uygulama deÄŸildi. Komplike elektronik devreler bozulduÄŸunda,bazı elektronikçiler yükle elektrik alan ÅŸiddeti arasındaki iliÅŸkinin (Åžekil 4′te de gösterildiÄŸi üzere) bozulmaya neden olabileceÄŸini savundular.

ÇoÄŸu insana göre elektrostatik elektronik endüstride oldukça yeniydi.ElektrostatiÄŸi yeni bir alan olarak kabul ettiler ve ona yeni bir isim verdiler:Elektrostatik DeÅŸarj (ESD).Günümüzde kıvılcım,korona,fırça ESD’ nın uygulamalarındandır.

Etiketler: statiği yok etme, statiğin tarihçesi, statik, statik elektrik, statik elektrik nedir, statik nedir, statik sorunları, Statik Sorunu, statikten korunma